mail@alarabija.com alarabija.com
29 April 2026 Oryginalna strona

Ogólnie o ślubach i rozwodach na Bliskim Wschodzie

Ogólnie o ślubach i rozwodach na Bliskim Wschodzie

Ogólnie o ślubach i rozwodach na Bliskim Wschodzie

1 stycznia 2021 Krzysztof Lewandowski Historia, kultura i religia

Śluby

Kontrakt ślubny w świecie arabskim ma większe znaczenie bardziej jako akt prawny, niż sakrament religijny. Wiążą się z nim różne prawa i obowiązki oraz między innymi ustalenia prawne o dziedziczeniu majątku.

Wszystkie konsekwencje prawne związane z zawarciem małżeństwa są zapisane w Koranie i do dzisiaj są respektowane i aktualne. Przykładowo małżeństwa między kuzynami są jak najbardziej akceptowane. (ciekawostka - w Libanie nie dopuszcza się ślubów cywilnych, tylko religijne)

W środowisku muzułmańskim dobrowolny celibat nie jest dobrze widziany, jednakże kobiety są traktowane na tym polu bardziej ulgowo. Samotna kobieta jest w lepszej sytuacji, niż samotny mężczyzna. Dlaczego? Od mężczyzny wymaga się założenia rodziny, posiadania żony i dzieci oraz w własnego domu. Jest to uwarunkowane kulturowo. 

Rozwody

Islam uznaje ten czyn za naganny, a dopuszczając rozwód przyjmuje, że zakaz rozstania się małżonków spowodowałby wiele szkód, ponieważ różnica zdań i niezgoda między mężem a żoną uniemożliwiają wspólne oraz szczęśliwe życie, a takim ma być muzułmańskie małżeństwo.

„Najbardziej znienawidzona rzecz przez Allaha, która jest dozwolona człowiekowi – to rozwód”. 

Talak (طلاق) – podstawowe określeniem rozwodu w prawie islamu. Zgodnie z prawem koranicznym małżeństwo można rozwiązać z trzech powodów: 

Upływ czasu

Małżeństwo można zawrzeć na pewien okres czasu. Warunkiem jest to, że informacja taka musi być zapisana w umowie małżeńskiej (w umowie można zawrzeć bardzo dużo wytycznych małżeństwa). 

Apostazja

Jeżeli jedno z małżonków wyrzeknie się wiary lub całkowicie zmieni wyznanie to małżeństwo można łatwiej rozwiązać. 

Rozwód właściwy

Rozwód trudno uzyskać i wiążą się z nim nawet ograniczenia nakładane na małżonków. Przyczyną, która pozwala na rozwód są trudne, toksyczne relacje domowe, które uniemożliwiają pokojowe życie. 

Zgodnie z prawem islamu, decyzję o rozwodzie może podjąć kobieta oraz mężczyzna, ale to rozwód z inicjatywy mężczyzny jest prostszy i nie wymaga wypełnienia wielu formalności. Z kolei rozwiązanie małżeństwa na wniosek kobiety jest bardziej skomplikowane i zagmatwane. Zróżnicowanie stopnia trudności w przeprowadzeniu rozwodu ze względu na płeć tłumaczone jest przez islam tym, że kobieta nie ponosi odpowiedzialności materialnej w wyniku rozwiązania małżeństwa.

Idda (العدة) – Jest to okres po rozwodzie (lub po śmierci męża), kiedy kobieta nie może się z nikim wiązać. العدة trwa trzy miesiące i jest stosowana w celu rozwiania wątpliwości ewentualnej ciąży i ojcostwa. 

Opieka nad dziećmi po rozwodzie

Rozwiązanie małżeństwa zrywa więź między kobietą a mężczyzną, ale nie znosi rodzicielstwa, które trwa i obowiązuje przez całe życie. W wyniku rozwodu rodziców najbardziej cierpią dzieci, dla których zmienia się ustalony porządek. Dodatkowo rozpad rodziny niszczy poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji wśród dzieci. W islamie, podobnie jak we wszystkich systemach prawnych i religijnych, najważniejsze jest dobro dziecka. Warunki opieki nad dziećmi w przypadku rozwodu można zastrzec w kontrakcie małżeńskim, ale najczęściej to ojcu zostaje powierzone wychowanie dzieci. Argumentowane jest to dawną tradycją, w której kobieta nie była w stanie samotnie wychować dzieci. Nawet wówczas, gdy opieka nad potomstwem została powierzona jednemu rodzicowi, nie można zabraniać ani utrudniać kontaktów dziecka z drugim rodzicem. Islam, chcąc poprawić powszechną opinię głoszącą, jakoby ojciec odbierał matce dzieci po rozwodzie, podkreśla, że kobieta ma prawo wychowywać dzieci, ponieważ najlepiej potrafi się nimi zajmować, a najważniejszą misją kobiety jest dobre wychowanie potomstwa. Aby podkreślić to prawo przytaczane są słowa Mahometa. 

„Ktokolwiek rozdzieli matkę z jej dzieckiem, tego Allah rozdzieli z jego ukochanymi w dniu Sądu Ostatecznego.” 

To optymistyczne prawo jest jednak uwarunkowane wiekiem dzieci. Matka może opiekować się synem najwyżej do osiągnięcia przez niego siódmego roku życia, a córką do dziesiątego. Dłuższa opieka nad dziewczynką sprawowana przez matkę, ma na celu wprowadzenie jej w świat zwyczajów kobiecych. Prawo muzułmańskie stanowi, że po osiągnięciu tego wieku dziecko ma prawo wybrać, z którym rodzicem chce pozostać, na podstawie słów Proroka. 

„To jest twój ojciec, a to twoja matka, weź za rękę któregoś z nich”.