W wielu miastach Bliskiego Wschodu można wydzielić dwa obszary, które są względem siebie kontrastujące. Pierwszy z nich to centrum, czyli stare miasto. Drugi to natomiast nowoczesne miasto budowane w stylu europejskim. Te różnice w budowie przenoszą się także na status społeczny i ekonomiczny. 

Tradycyjne miasto, czyli europejska "starówka", znajduje się w obrębie murów. W skład murów miejskich wchodziła także twierdza (قصبة), która znajdowała się często w jednym z narożników. W twierdzy mieszkał władca, a dodatkowo znajdowały się tam koszary. Bardzo ciężko było budować symetryczne mury miejskie, dlatego często był to owal lub figura przypominająca prostokąt. 

W ścisłym centrum miasta znajdował się meczet oraz szkoły koraniczne, które otaczał rynek (سوق). Była to najważniejsza część miasta, w której toczyło się życie oraz handlowano towarami. Rynek składał się z częściowo zadaszonych, wąskich uliczek (używano do tego materiału lub liści palmy), które dawały ochronę przed palącym słońcem. W wielu tych miejscach towary produkowano na miejscu, przez co istniał silny związek handlu i produkcji. 

Co można było kupić na takim rynku? Wszystko zależało od tego, w czym dane miasto się specjalizowało, ale pomimo tego można było kupić praktycznie wszystko (czasami nawet towary zagraniczne, jak i nowinki techniczne). Co ciekawe, im bliżej meczetu tym towary i usługi były lepsze. Blisko świątyni można było kupić złoto, biżuterię, cenne materiały i kadzidła, a odpowiednio dalej były stoiska z ubraniami, obuwiem, aż po owoce. 

W pobliżu bram miasta często znajdowały się hotele (فندق). Mogli tam zatrzymać się kupcy lub zwykli podróżni. Istotną część miasta stanowi także dzielnica mieszkalna. 

Czym się charakteryzowała ta część? Mogła sprawiać wrażenie opustoszałej, ponieważ tył domu był skierowany w stronę ulicy. Tylko gdzieniegdzie mogło się pojawiać szczelnie zasłonięte małe okno lub proste drzwi. Arabowie traktowali (i nadal traktują) dom jak własną twierdzę, dlatego odgradzali się od świata (nawet okna wychodziły tylko na wewnętrzny dziedziniec), a życie toczyło się wewnątrz zabudowań. Dodatkowo, w tradycyjnym mieście domy były budowane na planie kwadratu lub prostokąta, przez co tworzyła się sieć drobnych, często ślepych uliczek.

W tradycyjnym mieście arabskim bardzo ważny był status społeczny i finansowy mieszkańców. W pobliżu centrum mieszkali bogaci i ważni obywatele, a w pobliżu bram można było natrafić na najuboższych mieszkańców. Wśród tej "piramidy" obywateli mieszkali także Żydzi i chrześcijanie, którzy często odgradzali się od pozostałej części miasta i tworzyli swoiste getta. 

Wygląd arabskiego miasta w skrócie

• Układ centryczny
• Obecność meczetów 
• Niska zabudowa 
• Płaskie dachy domów 
• Chaotyczna zabudowa starych miast z mieszaniem się stylów 
• Ślepe ściany od strony ulicy z drzwiami prowadzącymi do środka 
• Kształt owalny lub cyrkularny (od centrum odchodziły kolejne zabudowania)
• Bazar łączył się z centrum 
• Wszechobecne wąskie, kręte, ślepe uliczki
• Obecność getta chrześcijańskiego i żydowskiego